24 marca 2026 roku w Brukseli odbyła się końcowa konferencja projektu 3P4SSE (FINAL CONFERENCE), która zgromadziła partnerów projektu, władze regionalne, przedstawicieli UE oraz praktyków ekonomii społecznej z całej Europy Środkowej. Konferencja podsumowała trzyletnią inicjatywę mającą na celu wzmocnienie ekonomii społecznej i solidarnej (ESS) poprzez poprawę zarządzania, modele współpracy oraz wymianę transgraniczną, jednocześnie przedstawiając perspektywy na przyszłość.
Polskę na konferencji reprezentowali partnerzy projektu:
- przedstawiciele Agencji Rozwoju Regionalnego „ARLEG” S.A.:
– Grzegorz Wala – Prezes
– Przemysław Majewicz – Członek Zarządu
– Iwona Hajduk – Kierowniczka projektu,
– Paulina Czerniawska – Kierowniczka ds. komunikacji projektu
- przedstawiciele Dolnośląskiego Ośrodka Polityki Społecznej:
– Aleksandra Perchla – Włosik – Koordynatorka projektu
– Joanna Wardzała – Koordynatorka projektu
Na konferencję zaprosiliśmy również przedstawicieli lokalnego międzysektorowego partnerstwa działającego na rzecz rozwoju partnerstw publiczno-prywatnych (PPP). Byli to UM Legnica oraz Fundacja Dobre Znaki.
Konferencja została oficjalnie otwarta i zamknięta przez Luciano Galettiego, reprezentującego Partnera Wiodącego (Autonomiczną Prowincję Trydent) w roli Dyrektora Biura Spójności Terytorialnej oraz Kierownika Projektu 3P4SSE.
Otwierając część prezentacyjną wydarzenia, Gregorio Vichi ze Wspólnego Sekretariatu Interreg CENTRAL EUROPE zauważył, że w projekcie wzięło udział ponad 700 interesariuszy, dzieląc się swoimi opiniami na temat wartości współpracy w celu wspierania transformacji i spójności Europy. Przedstawił on główne elementy projektu, takie jak testowanie partnerstw publiczno-prywatnych (PPP), wdrażanie działań pilotażowych, zapewnienie długoterminowej trwałości oraz zaprezentował nadchodzące możliwości programowe. Bazując na tym wprowadzeniu, Luca Scolfaro z Fundacji LINKS podkreślił, że systemy ekonomii społecznej i solidarnej kształtowane są przez ramy instytucjonalne, historyczne modele opieki społecznej oraz ewoluujące polityki europejskie, w tym Plan Działań na Rzecz Rozwoju Ekonomii Społecznej i rozszerzenie UE. W tym kontekście projekt opracował metodologię harmonizacji definicji, mapowania aktorów społecznych oraz przekładania wyników na Lokalne Plany Działania. Zamówienia publiczne o charakterze społecznym stały się kluczowym narzędziem włączenia wpływu społecznego do kontraktów publicznych, co doprowadziło do konkretnych rozwiązań terytorialnych opracowanych w uczestniczących krajach.
Każdy kraj partnerski prezentował wdrożone przez siebie rozwiązania wynikające z działań projektowych.
Pierwszy przykład, pochodzący z Autonomicznej Prowincji Trydent i Federacji Trentino ds. Współpracy, skoncentrował się na mapowaniu lokalnego potencjału ekonomii solidarnościowej. Poprzez połączenie 30-letniego przeglądu doświadczeń PPP z mapowaniem partycypacyjnym, platformami dialogu i narzędziami współzarządzania, inicjatywa wzmocniła współpracę między instytucjami, społeczeństwem obywatelskim i obywatelami.
Podobnie skonstruowane podejście zilustrowano w ramach chorwackiego działania pilotażowego prowadzonego przez Narodową Fundację na rzecz Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego. Proces rozpoczął się od oceny polityki, mapowania ekosystemu i warsztatów współprojektowania. Następnie przeszedł do działań w zakresie budowania zdolności, stworzenia cyfrowej platformy dla przedsiębiorstw społecznych i integracji priorytetów ekonomii społecznej i solidarnej w polityki regionalne. Faza aktywacji przełożyła te wysiłki na praktykę poprzez ogłoszenie naboru wspierającego 12 inicjatyw, zaangażowanie młodzieży w szkołach oraz programy mentoringowe dla początkujących przedsiębiorców. Wreszcie, utworzenie platformy wiedzy oraz instytucjonalne uznanie ESS zainicjowały przejście w kierunku długoterminowej konsolidacji.
Podczas gdy Chorwacja stosowała podejście etapowe, Słowenia przedstawiła dwa komplementarne rozwiązania dla odmiennych kontekstów terytorialnych. W miejskim Mariborze platforma ZDRAVKA zintegrowała 80 wcześniej rozproszonych programów społecznych w skoordynowaną, cyfrowo wspieraną sieć osadzoną w regionalnej Strategii Opieki Społecznej, z planami rozszerzenia na region Podravje. Równolegle inicjatywa wiejska Živo Gnezdo zastosowała metodologię „Spirala Społeczna” w celu stabilizacji lokalnej innowacji, łącząc 34 dostawców w ramach wspólnego systemu i wzmacniając współpracę PPP.
Węgierski pilotaż zmierzył się z wyzwaniami strukturalnymi, w tym fragmentacją, ograniczonym finansowaniem i niską widocznością podmiotów ESS. Sformalizowanie współpracy poprzez podpisane Porozumienie (Memorandum of Understanding) oraz integracja platformy ze Strategią Szombathely 2030 były kluczowymi krokami w kierunku instytucjonalizacji.
W Polsce ARLEG i DOPS wdrożyli uporządkowany plan działania łączący analizę regionalną, budowanie potencjału i działania promocyjne. Nacisk położono na społecznie odpowiedzialne zamówienia publiczne, wspierane kampanią „Kupuj Społecznie” oraz Znakiem Zakupów Pro-Społecznych. List Intencyjny sformalizował zobowiązania interesariuszy, a oczekiwane rezultaty obejmowały zwiększenie kompetencji, większą widoczność podmiotów ESS oraz trwałe partnerstwa publiczno-prywatne.
Po prezentacjach terytorialnych rozwiązań, przedstawiona została sieć ESS utworzona w celu utrzymania wyników projektu i kontynuacji promocji współpracy transgranicznej, z zarządzaniem w Trydencie, trzyletnim członkostwem oraz cyfrową platformą oferującą zasoby i narzędzia do nawiązywania kontaktów.
Na poziomie polityki europejskiej przedstawiciele Komisji UE zwrócili uwagę na inicjatywy takie jak 3P4SSE, wspierające małe projekty i zajmujące się m.in. wyrównywaniem nierówności i luk w usługach społecznych. Katarina Ivankovic-Knezevic, Dyrektor ds. Praw Społecznych i Włączenia z Dyrekcji Generalnej ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia Europejskiej Komisji, przedstawiła planowaną inicjatywę „Care Deal” dotyczącą opieki długoterminowej, opieki nad dziećmi oraz opiekunów nieformalnych, podkreślając znaczenie ciągłości działań po zakończeniu finansowania projektów, natomiast specjalista ds. polityki Baptiste Mandouze zwrócił uwagę na 4,3 mln organizacji działających w tym sektorze oraz możliwości finansowania w ramach EFS+. Sara Casillo, kierowniczka sektora planowania i wdrażania EFS w Tecnostruttura, podkreśliła rolę regionów włoskich, zauważając, że chociaż EFS+ pozostaje kluczowy, pojawiające się priorytety UE wymagają utrzymania silnego Funduszu Spójności w przyszłości.
Konferencja zakończyła się panelem dyskusyjnym przedstawicieli sektora ESS, które podkreśliło istotę demokratycznego zarządzania, aktywny udział, zaangażowanie regionów w procesy Funduszu Spójności oraz spójność społeczną.
Podsumowując, Projekt Public-Private Partnership for Social and Solidarity Economy (Partnerstwa publiczno-prywatne na rzecz rozwoju ekonomii społecznej i solidarnej) – 3P4SSE – dostarczyłrozwiązania terytorialne, wspólne ramy i sieć transgraniczną, podkreślając, że długoterminowe zarządzanie, planowanie oparte na dowodach i lokalna odpowiedzialność są kluczem do konsolidacji ESS w Europie Środkowej.
#SocialSolidarityEconomy #3P4SSE #cooperationiscentral #madewithinterreg #ekonomiaspołeczna
